1. Chitozan
Chitozan jest naturalnym biopolimerem wytwarzanym w wyniku deacetylacji chityny. Jest to zasadowy polisacharyd polimeryzowany z glukozaminy. Posiada bogate zasoby i szeroką gamę źródeł. Sam w sobie i produktów rozkładu jest nietoksyczny. Chitozan i jego pochodne mogą zwiększać adhezję i agregację płytek krwi oraz powodować tworzenie się skrzepów krwi w wyniku interakcji z ujemnie naładowanymi płytkami krwi i czerwonymi krwinkami; dodatkowo płytki krwi ulegają aktywacji i uwalniają skuteczne substancje, przyspieszając w ten sposób krzepnięcie. Chitosan ma również działanie antybakteryjne i może być stosowany z innymi materiałami do produkcji opatrunków hemostatycznych. Chitozan jest kandydatem na idealny środek hemostatyczny o działaniu biologicznym. Aby poprawić działanie hemostatyczne, chitozan miesza się z innymi składnikami funkcjonalnymi w celu przygotowania materiału kompozytowego na bazie chitozanu, który może zapewnić szybką i skuteczną hemostazę.
2. Celuloza
W 1945 roku wprowadzono do zabiegów chirurgicznych materiały hemostatyczne utlenionej celulozy. Są łatwe w użyciu, mają dobrą biokompatybilność i właściwości bakteriobójcze. Regenerowana utleniona celuloza to wchłanialny materiał hemostatyczny przypominający gazę celulozową lub bawełnę, wytwarzany przez utlenianie celulozy. Jako pochodna celulozy jest nietoksyczna, charakteryzuje się dobrą biokompatybilnością i biodegradowalnością. Produkty rozkładu zawierają glukozę i celobiozę, które mogą zostać wchłonięte przez organizm w ciągu 2-7 dni i całkowicie rozłożone w ciągu 4-8 tygodni. Jest łatwy w użyciu, bardzo łatwo przylega do nieregularnych krwawiących powierzchni i nie ma przyczepności do powierzchni wyrobów medycznych, takich jak instrumenty i rękawiczki, jednak produkty celulozowe silnie wchłaniają wodę, dlatego przed użyciem narzędzia należy przechowywać w suchości.
3. Skrobia
Skrobia jest polimerem o dużej zawartości glukozy, który w organizmie może zostać rozłożony na glukozę pod wpływem amylazy. Zasada działania materiałów hemostatycznych skrobi polega na tym, że mikropory powierzchniowe mikroporowatych cząstek polisacharydowych działają jak sita molekularne, które mogą natychmiastowo wchłaniać wodę z krwi i gromadzić we krwi powstałe elementy (takie jak czynniki krzepnięcia, płytki krwi, fibryna, czerwone krwinki, itp.) na powierzchni cząstek w celu wytworzenia „natychmiastowego żelu”, który odgrywa rolę w mechanicznym blokowaniu pęknięć naczyń; jednocześnie znacznie wzrasta miejscowe stężenie płytek krwi, czynników krzepnięcia i fibryny, a endogenny mechanizm krzepnięcia zostaje aktywowany i przyspieszony. Produkty hemostatyczne skrobiowe nadają się do kardiochirurgii, urologii i chirurgii otolaryngologicznej.
4. Kolagen i żelatyna
Kolagen stanowi dużą część macierzy zewnątrzkomórkowej, odgrywa rolę rusztowania strukturalnego w tkankach, ma dobrą kompatybilność komórkową i wpływa na funkcje komórkowe, takie jak różnicowanie, migracja i synteza białek. Kolagen posiada dużą powierzchnię pochłaniającą wodę. Materiał nałożony na powierzchnię rany może wchłonąć przepływ krwi kilkakrotnie większy niż jego własna masa, a absorpcja wody może osiągnąć ponad 30-krotność własnej objętości. Najczęściej stosowanym opatrunkiem kolagenowym jest kolagen typu I lub zdenaturowany kolagen typu I, a większość opatrunków kolagenowych zawiera kolagen wołowy, owczy lub przetworzony kolagen wieprzowy.
Żelatyna to hydrolizowany koloid powstający w wyniku enzymatycznej (kwasowej lub zasadowej) hydrolizy kolagenu. Żelatynowe materiały hemostatyczne działają w końcowym etapie kaskady krzepnięcia krwi, promując tworzenie fibryny. Występują w postaci gąbek, proszków i granulatów. Materiały żelatynowe można dostosować do nieregularnych ran i ubytków chirurgicznych. Żelatyna może wchłonąć do 40 razy większą masę krwi i rozszerzyć się do 200% swojej początkowej wielkości. Suszone gąbki żelatynowe można przycinać do dowolnego rozmiaru i kształtu, a także nakładać na sucho lub bezpośrednio na krwawiącą powierzchnię. Po zastosowaniu ucisku krwawienie można zatamować.
W przeciwieństwie do utlenionej celulozy, materiały hemostatyczne z kolagenu i żelatyny mają neutralną wartość pH, dzięki czemu można je stosować samodzielnie lub z miejscowymi środkami biologicznymi, takimi jak trombina, która pomaga zatamować krwawienie. Zwykle są wchłaniane przez organizm w ciągu 4-6 tygodni, więc można je pozostawić w jamie ciała lub jamie rany.
5. Fibrynogen
Materiały hemostatyczne fibrynogenu składają się głównie z fibrynogenu przygotowanego z osocza ludzkiego (zawierającego czynnik krzepnięcia ⅩⅢ, fibronektynę i aprotyninę) oraz koncentratu trombiny. Kiedy te dwa składniki zostaną zmieszane, symulują ostatni etap reakcji łańcuchowej trombiny. Fibrynogen jest aktywowany przez trombinę, a fibrynogen stopniowo agreguje i ostatecznie tworzy stałą fibrynę, która odgrywa rolę w przedoperacyjnej i pooperacyjnej hemostazie oraz adhezji tkanek.
Produkty z klejem fibrynowym nie nadają się do stosowania w chirurgii klinicznej w przypadku krwawień tętniczych i dużych krwawień żylnych. Podczas stosowania klejów fibrynowych należy zachować ostrożność, aby nie dopuścić do przedostania się produktu do naczyń krwionośnych, aby uniknąć zakrzepicy. Płynny klej fibrynowy zawierający kwas traneksamowy jest neurotoksyczny i dlatego nie można go stosować w operacjach, w których występuje wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego lub uszkodzenia opony twardej. Płynny klej fibrynowy jest nieskuteczny w zapobieganiu wyciekom z trzustki, dróg żółciowych, układu moczowego, jelit i powietrza, dlatego nie zaleca się rutynowego stosowania.